Politieke invloed houdt niet op bij kiesrecht

Beeld bij politieke invloed houdt niet op bij kiesrecht

Vrouwen op de SGP-kieslijst: dat is mogelijk sinds 2013. Joanne Ligthart (29) werd in 2018 kandidaat namens de SGP voor de gemeenteraad in Sliedrecht. Ook daarvoor speelde de politiek al een belangrijke rol in haar leven. “Het is maar een stem? Als iedereen zo denkt, is de politiek geen afspiegeling meer van de maatschappij.”

“De eerste keer dat ik ging stemmen weet ik nog heel goed”, vertelt Joanne. “Ik ben speciaal naar het oude raadhuis in Sliedrecht gegaan, omdat ik dat een symbolische plek vond. Daar in de buurt ben ik opgegroeid. Ik weet ook nog dat ik heel lang wakker ben gebleven om de uitslagen van de verkiezingen te kijken. Dat is sindsdien wel een traditie: tot diep in de nacht kijken hoe alles eindigt.”

Paars

“Sinds mijn tienerjaren vind ik politiek al interessant. Ik begon het te volgen als scholier, in de tijd dat het spannender werd: toen er met Fortuyn een einde kwam aan de paarse kabinetten en het politieke landschap veranderde. Ik ben opgegroeid in een SGP-nest en mij is altijd meegegeven hoe belangrijk het is om te stemmen. Oók als vrouw.”

Actief en passief kiesrecht

In haar eerste partijprogramma uit 1918 wees de SGP het vrouwenkiesrecht af. Toen in 1922 het actief vrouwenkiesrecht werd ingevoerd riep de partij vrouwen op om - ondanks de opkomstplicht - niet te gaan stemmen. “Vanwege de wens van de kerkelijke achterban onttrokken vrouwen zich aan hun stemplicht en kregen zelfs boetes. Veel vrouwen gingen echter ook wél stemmen,” vertelt Joanne. Pas in 1989 werd, onder invloed van de maatschappelijke ontwikkelingen, in het beginselprogramma van de SGP opgenomen dat de vrouw zelf moet bepalen of zij wel of niet gaat stemmen. “Ik ben zelf opgegroeid in een tijd dat stemmen juist als heel belangrijk werd gezien en ook als een plicht: het is niet iets wat je overslaat, als man noch als vrouw. Daar werd ik binnen het gezin al bij betrokken, ik heb nooit het idee gehad dat me iets verboden werd. Ik sla geen enkele verkiezing over.”

Op de lijst

Op 16 maart 2013 besloot de SGP ook het passief kiesrecht formeel aan vrouwen toe te kennen. Dat betekent dat vrouwen niet alleen mogen kiezen, maar ook gekozen kunnen worden. Een jaar later was de eerste vrouwelijke SGP-volksvertegenwoordiger een feit. Joanne heeft de tijd dus goed gekend dat vrouwen binnen de SGP geen actieve rol hadden binnen de politiek. “De buitenwereld keek er vreemd tegen aan; zelf had ik er weinig moeite mee. Toen het eenmaal kon, vond ik het wel mooi.”

“In 2014 ben ik betrokken geraakt bij de lokale SGP-ChristenUnie-fractie en ben ik fractiesecretaris geworden. Na drieënhalf jaar werd gevraagd of ik ook op de lijst wilde staan voor de verkiezingen. In maart vorig jaar was ik in Sliedrecht verkiesbaar voor de gecombineerde fractie SGP-ChristenUnie. Bij de verkiezingen in 2014 stond er nog maar één vrouw op de lijst van de SGP, vier jaar later waren dat acht vrouwen, onder wie ik.”

 

“Aan de ene kant was het leuk om mee te maken: omdat het een mijlpaal was kwam de pers langs: Telegraaf, AD, fotografen … Aan de andere kant vond ik mijn vrouwzijn niet zo belangrijk. Ik vond het net als ieder ander leuk op de lijst te staan en om eventueel volksvertegenwoordiger te worden. Dat is overigens niet meteen gebeurd; ik kreeg net niet genoeg voorkeursstemmen en dat was prima. Ik was bewust net onder de verkiesbare plaatsen gezet. Dat wilde ik graag, want in die tijd zou ik bevallen van ons tweede kindje. Toen in juni de coalitie werd gevormd, ben ik burgerraadslid geworden.” 

Burgerraadslid

Dat bevalt goed, vertelt Joanne. “Ik moest wel even mijn plekje vinden. Je moet de politieke manier van denken nog leren. Het is een bijzondere tak van sport, dat zie je landelijk ook. Je wilt niet ver van de inwoners af komen te staan die je vertegenwoordigt.”

“Als mensen gestemd hebben, zijn ze geneigd het daarna helemaal over te laten aan de politiek en alleen nog ‘zie je wel, ze doen nooit iets’ te mopperen vanaf de zijlijn. Maar ik merk nu: politici hebben behoefte aan steun vanuit de achterban. Als jij ergens verstand van hebt, een originele invalshoek weet, dan willen politici echt van je horen. Zeker mensen in de lokale politiek zijn makkelijk te benaderen. Voor raadsleden is input heel prettig, want je hebt niet overal ogen en oren. Je probeert als fractie op zo veel mogelijk fronten actief te zijn, maar je kunt nou eenmaal niet alles weten. Daarom is het zo belangrijk dat de achterban om hun gekozen volksvertegenwoordigers heen blijft staan en adviseert. Democratie gaat op die manier verder dan alleen stemmen.”

Democratie

“In de politiek zie je hoe mensen met tegengestelde belangen toch samen een mooi resultaat proberen te krijgen. In de raad kun je natuurlijk niet je eigen zin doordrijven, ook al zou je soms iets anders willen zien, volgens je eigen principes. Dat is hoe democratie werkt: de meeste stemmen gelden. Dat systeem vind ik mooi. Iedereen in de maatschappij moet gehoord worden, en verdient vertegenwoordiging. Daarom is stemmen zo belangrijk.”

Wil jij jouw bijzondere, grappige of memorabele stemverhaal delen? Geïnterviewd worden, en op de foto in het Tweede Kamergebouw? Mail naar mijnstem@tweedekamer.nl.